Wilhelm Sasnal
Malarz i filmowiec. Studiował w Krakowie, dyplom Akademii Sztuk Pięknych otrzymał w 1999 roku w pracowni prof. Leszka Misiaka. Podczas studiów współtworzył wspólnie, m.in. z Marcinem Maciejowskim, Rafałem Bujnowskim, Markiem Firkiem i Józefem Tomczykiem Kurosawą grupę Ładnie. Pierwsza indywidualna wystawa artysty miała miejsce w Galerii Zderzak w Krakowie w 1999 roku, potem związał się z Galerią Raster i Fundacją Galerii Foksal w Warszawie.
Malarstwo Sasnala charakteryzuje się uproszczeniem obrazu, sprowadzeniem do komiksowego kadru za pomocą szerokich plam i wyraźnych konturów, swoistą banalizacją tematu. Podobnie jak Robert Rauschenberg i Andy Warhol w pop-art, Sasnal w Polsce otrzymał swego rodzaju „licencję” na przetwarzanie współczesnych i minionych zdarzeń. W swoich pracach porusza problem wojny i Holokaustu. Interpretuje wydarzenia historyczne i własne wspomnienia (cykl Samoloty, czarno-biały mural upamiętniający Jacka Kuronia na rogu Złotej i Jana Pawła II w Warszawie). U Sasnala malowanie obrazów związane jest również z twórczością filmową, która powstaje równolegle, często wzajemnie się wspierając; osiągając szczególną synergię w kadrowo uchwyconych scenach czy wielu portretach malowanych według zdjęć. W ramach synergii zajmuje się też grafiką (Chroń, 2013, Życie codzienne w Polsce, 1999–2001, linoryty Bez tytułu z lat 2010–2011) i projektowaniem plakatów do własnych wystaw w Galerii Raster (Namaluj mnie, 2003).
Jest laureatem europejskiej nagrody sztuki współczesnej van Gogha (2006). Działalność Sasnala cechuje także sukces komercyjny. Jego prace były sprzedawane na publicznych aukcjach, głównie w kategorii malarstwo 344 razy na przestrzeni lat 2000–2022. Zajął 1967 miejsce w światowym rankingu 5000 najlepiej sprzedających się artystów na aukcji (Obrót, 2022). Jego prace znajdują się w zbiorach Tate Modern w Londynie, Centre Georges Pompidou w Paryżu i w Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku.
Dla wielu artystów i krytyków fenomenalne sukcesy Sasnala są jak bajka; odpowiadają na topos wielkiego amerykańskiego snu nad Wisłą. Jakub Banasiak, pisząc o wczesnych obrazach Sasnala, które dość szybko znalazły się w kolekcjach na całym świecie, stwierdził: „uciekł nam za granicę Sasnal portrecista, wytrawny i absolutnie w tej dziedzinie nowatorski. Umknął Sasnal, który portretował bliskich i znajomych, portretował czule, a przy tym niezwykle oryginalnie”.
W 2022 roku otrzymał Paszport „Polityki” w kategorii „Kreator kultury” – „za malarstwo, które sprawiło, że całe pokolenie młodych polskich twórców uwierzyło w swoją szansę na międzynarodowy sukces artystyczny. Za narzucenie sobie i całemu środowisku tempa, za którym trudno było nadążyć nagrodom artystycznym. Ale też za pokazanie, że prawdziwa kariera polega na podążaniu własną drogą”.
Ryszard Rau
