Kolekcja Sztuki XX i XXI wieku

Reguły starej arabskiej gry kalah dopuszczają do rozgrywki dwóch graczy używających po trzydzieści sześć kamieni. Klatki filmu odzwierciedlają ruchy na planszy– artyści użyli siedemdziesięciu dwóch wariantów kolorów, rozmiarów i dźwięków. Obrazy zmieniają się z zawrotną prędkością, zsynchronizowane z dźwiękami nagranymi na taśmę w Studiu Nowej Muzyki w Budapeszcie przez Jeneya. Mauer zmontowała cały materiał ręcznie.

Kalah to starożytna arabska gra dla dwóch osób. Obie mają do dyspozycji po 36 pionków (oryginalnie kamyków) rozłożonych po sześć w sześciu dołkach lub pojemnikach. Siódmym polem każdego z graczy jest tak zwana baza. Wygrywa ten gracz, który po serii określonych regułami gry ruchów kamykami zgromadzi ich więcej niż przeciwnik.

Film Dóry Maurer jest dokładnym zapisem rozgrywanej partii, to również element znacznie wcześniej pozyskanej do zbiorów Muzeum Sztuki w Łodzi wieloelementowej pracy na papierze o tym samym tytule. Kalah było bowiem prezentowane na wystawie Konstrukcja w Procesie w Łodzi w 1981 roku. Film jest ważnym uzupełnieniem dzieła, będącego także zapisem ruchów obu graczy w formie diagramów i fotografii poszczególnych etapów tej samej partii, które zostały przełożone z rysunków i fotografii na grafikę. Jednakże ta sama gra mogła potoczyć się w zupełnie inny sposób – nieprzemyślany ruch mógł przechylić szalę zwycięstwa na stronę drugiego z graczy. Artystka wskazuje na wagę podejmowanych decyzji, różnorodność możliwych dróg i rozwiązań, a zarazem wyklucza przypadek – w tej grze wszystko zależy od decyzji podejmowanych przez jej uczestników.

Anna Saciuk-Gąsowska